Công nghệ cao trong sản xuất: Từ tự động hóa đến thông minh hóa

Lời giải từ mô hình nhà máy thông minh

Trong nhiều thập kỷ qua, nền công nghiệp của chúng ta phần lớn phụ thuộc vào khái niệm “tự động hóa” - nơi máy móc thực hiện lặp đi lặp lại một chuỗi thao tác được lập trình sẵn nhằm giải phóng sức lao động. Tuy nhiên, tự động hóa truyền thống đang dần bộc lộ những giới hạn khi máy móc không thể tự “suy nghĩ” để xử lý sự cố hay tối ưu hóa vận hành. Lúc này, yêu cầu chuyển dịch sang “thông minh hóa” trở nên bức thiết với các doanh nghiệp.

Sự ra đời của Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị không chỉ là lời giải mang tầm chiến lược, mà còn là ngọn cờ đầu thôi thúc các doanh nghiệp bứt phá khỏi vùng an toàn của sự tự động hóa thuần túy.

Mô hình sản xuất thiết bị viễn thông công nghệ cao của VNPT Technology được xem là một minh chứng sống động cho điều này. Với việc làm chủ từ thiết kế mẫu mã, khuôn vỏ, phần cứng, phần mềm và firmware tới sản xuất, đóng gói, doanh nghiệp đang khẳng định khát vọng tự chủ công nghệ lõi của người Việt.

Ông Nguyễn Việt Bằng, Phó Tổng Giám đốc VNPT Technology cho biết, việc đưa robot và AI vào dây chuyền sản xuất không chỉ là xu hướng mà là bài toán sống còn để tối ưu hóa năng lực. Thời gian qua, công ty đã đưa vào vận hành khối nhà máy mới với hệ thống dây chuyền dán bề mặt (SMT) tiên tiến, nâng tổng công suất lên 1 triệu thiết bị/tháng.

Sự “thông minh hóa” được thể hiện rõ nét qua việc kiểm soát chất lượng bằng AI. Thay vì chỉ phụ thuộc vào thiết bị kiểm tra quang học truyền thống hay mắt thường, đội ngũ R&D tự phát triển ứng dụng AI xử lý hình ảnh, kiểm tra bo mạch tự động trên dây chuyền SMT.

“Chỉ trong vòng nửa năm áp dụng, tỷ lệ sản phẩm thành công trên dây chuyền đã vượt ngưỡng 99%, đồng thời năng suất hoạt động của nhà máy tăng trên 4%. Toàn bộ kết quả sản xuất được đưa lên màn hình theo thời gian thực, giúp quản đốc và ban lãnh đạo kiểm soát tuyệt đối. Thậm chí, chúng tôi mở cổng cho đối tác nước ngoài giám sát trực tiếp tiến độ đơn hàng của họ từ xa”, ông Nguyễn Việt Bằng chia sẻ.

Dấu ấn “Make in Vietnam” vươn tầm toàn cầu

Một trong những sản phẩm nổi bật, được nghiên cứu, phát triển rồi sản xuất trên dây chuyền “thông minh hoá” của VNPT Technology là dòng thiết bị Gateway tích hợp công nghệ quang XGSPON cùng Wi-Fi 7 và giải pháp Wi-Fi Mesh VNPT.

Nhờ khả năng tự động đồng bộ và kết nối liền mạch giữa các nút mạng, các thiết bị Mesh chỉ cần cắm nguồn là tự nhận diện, tự “bắt tay” với nhau để phủ sóng toàn diện mọi không gian đa tầng, đa phòng mà không cần đi dây phức tạp, khắc phục được những điểm “lõm sóng”.

Khi kết hợp với công nghệ Edge AI (trí tuệ nhân tạo tại biên), hệ thống Wi-Fi Mesh còn tự động phân loại lưu lượng, ưu tiên chất lượng theo từng loại dịch vụ, ứng dụng (QoS và QoE). Hệ thống sẽ phân lưu lượng có độ trễ thấp cho các ứng dụng thoại, họp trực tuyến, game; tốc độ cao cho truyền hình và phim phân giải cao 4K…

Nhờ làm chủ công nghệ với hàm lượng R&D và sở hữu trí tuệ cao, một số dòng sản phẩm của công ty đạt tỷ lệ nội địa hóa 70-80%. Với chiến lược hợp tác trực tiếp với các tập đoàn công nghệ nguồn hàng đầu thế giới (Qualcomm, Broadcom, Mediatek, Realtek...), các sản phẩm “Make in Vietnam” đã đủ sức cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường trong nước và quốc tế.

Ông Nguyễn Việt Bằng tiết lộ, trong năm 2025, doanh nghiệp không chỉ đáp ứng thị trường trong nước mà đã xuất khẩu thành công các lô thiết bị trị giá 800 tỷ đồng sang các thị trường bắc Mỹ, châu Âu. Hiện tại, VNPT Technology cũng đang nhận thiết kế sản phẩm công nghệ mới theo đơn đặt hàng khắt khe từ Hàn Quốc, đang nghiên cứu thiết kế và sản xuất thử nghiệm các thế hệ thiết bị mới như Wi-Fi 8, các thiết bị AI tại biên như Laptop, PC, AI camera, AI box…

Có thể thấy, chuyển đổi số trong sản xuất không còn là khẩu hiệu, mà là điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp tồn tại. Từ định hướng của Nghị quyết 57 và thực tiễn từ những cánh chim đầu đàn về công nghệ, nền công nghiệp Việt Nam đang có những bước tiến vững chắc trên con đường làm chủ công nghệ lõi, tự tin định vị giá trị quốc gia trên bản đồ cung ứng công nghệ cao toàn cầu.