Việt Nam trước cơ hội mở rộng hệ sinh thái bán dẫn toàn cầu

Thông tin được đưa ra tại Diễn đàn Hợp tác Việt Nam - Singapore về Công nghiệp Bán dẫn năm 2026, tại Khu Công viên Phần mềm Quang Trung (QTSC) sáng 21/7.

Singapore tìm đối tác thiết kế, đóng gói và đào tạo bán dẫn

Phát biểu tại diễn đàn, ông Cao Xuân Thắng, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Singapore, cho biết ngành bán dẫn đang trở thành lĩnh vực chiến lược của nền kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, Việt Nam nổi lên là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư nhờ môi trường chính trị ổn định, nguồn nhân lực trẻ, khả năng tiếp thu công nghệ nhanh cùng nhiều chính sách ưu đãi cho lĩnh vực công nghệ cao.

Việt Nam đã xác định bán dẫn là ngành công nghiệp chiến lược và ban hành nhiều chính sách phát triển như Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, tầm nhìn 2050, Chương trình phát triển nguồn nhân lực bán dẫn và các cơ chế thúc đẩy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Đây là nền tảng để thu hút đầu tư và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Ngoài ra, quan hệ kinh tế Việt Nam - Singapore cũng đang phát triển mạnh mẽ, với Singapore nhiều năm liền là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, tổng vốn đăng ký hơn 84 tỷ USD. Đây là cơ sở để hai nước mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao, đặc biệt là bán dẫn.

“Từ thực tế công tác tại Singapore, tôi nhận thấy nhiều doanh nghiệp nơi đây không chỉ muốn mở rộng hoạt động tại Việt Nam, mà còn tìm kiếm đối tác để hợp tác lâu dài trong các lĩnh vực thiết kế vi mạch, đóng gói và kiểm thử chip, nghiên cứu - phát triển (R&D), đào tạo nhân lực và phát triển chuỗi cung ứng”, ông Cao Xuân Thắng chia sẻ.

Doanh nghiệp Mỹ muốn xây dựng nhà máy sản xuất wafer tại Việt Nam

Ông Jorge Villalobos, Tổng Giám đốc Công ty Ultrasil LLC, Cố vấn cấp cao của Công ty CP Giải pháp Bán dẫn Ultrasil, cho biết wafer silicon là nền tảng của ngành công nghiệp bán dẫn, là vật liệu không thể thiếu để sản xuất chip. Nhu cầu wafer liên tục tăng nhờ sự phát triển của máy tính cá nhân, máy tính xách tay, điện thoại thông minh và đặc biệt là làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT).

“Hiện nay gần như mọi thiết bị điện tử đều sử dụng chip bán dẫn, từ các thiết bị gia dụng đến những hệ thống công nghiệp. Nhu cầu wafer vì vậy tăng rất nhanh và thị trường vẫn trong tình trạng thiếu hụt nguồn cung”, ông Jorge Villalobos nhận định.

Dù một số nhà máy có xu hướng quay trở lại châu Âu hoặc Bắc Mỹ do tác động của địa chính trị, châu Á vẫn được dự báo là trung tâm sản xuất bán dẫn của thế giới trong nhiều năm tới. Trong bối cảnh các doanh nghiệp đẩy mạnh chiến lược “China+1” và đa dạng hóa chuỗi cung ứng, Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến đầu tư mới của ngành bán dẫn.

Trước xu hướng đó, Ultrasil LLC đang nghiên cứu xây dựng cơ sở sản xuất wafer tại Việt Nam nhằm phục vụ các đơn hàng quy mô lớn, đồng thời tăng tính linh hoạt trong việc cung ứng cho thị trường Mỹ.

Theo kế hoạch, trong vòng 1 - 2 năm tới, doanh nghiệp sẽ đầu tư dây truyền sản xuất các dòng wafer, trong đó có prime wafer - dòng chất lượng cao phục vụ chế tạo chip bán dẫn. “Trong 3 - 5 năm tới, chúng tôi kỳ vọng sẽ xuất hiện làn sóng đầu tư mới vào lĩnh vực sản xuất wafer và Ultrasil LLC mong muốn trở thành một trong những doanh nghiệp tiên phong tại thị trường này”, ông Jorge Villalobos nhấn mạnh.

Việt Nam có tiềm năng phát triển thiết kế vi mạch

Kế hoạch của các doanh nghiệp Singapore và Ultrasil LLC được đưa ra trong bối cảnh TP.HCM đang đẩy mạnh phát triển các chính sách, hệ sinh thái bán dẫn nhằm thu hút các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng.

Theo ông Lý Minh Tuân, Trưởng phòng kinh tế số - Xã hội số, Sở KH&CN TP.HCM, Thành phố đang triển khai nhiều cơ chế hỗ trợ nhằm thu hút đầu tư và phát triển ngành bán dẫn, như ưu đãi đầu tư tại các khu công nghệ cao và khu công nghệ số tập trung, thúc đẩy cơ chế thử nghiệm (sandbox), hỗ trợ nghiên cứu - phát triển (R&D), đồng thời đặt mục tiêu đào tạo ít nhất 9.000 nhân lực trình độ đại học trở lên phục vụ ngành bán dẫn đến năm 2030.

Ông Trần Hữu Dũng, Giám đốc Công ty TNHH MTV Phát triển Công viên phần mềm Quang Trung (QTSC) cho rằng, lợi thế cạnh tranh của một quốc gia trong kỷ nguyên công nghệ không chỉ đến từ chính sách hay hạ tầng, mà còn được quyết định bởi khả năng xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đủ mạnh để kết nối doanh nghiệp, công nghệ và nguồn nhân lực.

Đồng quan điểm, ông Ang Wee Seng, Giám đốc Điều hành Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Singapore (SSIA) nhận định, chuỗi giá trị bán dẫn hiện đại không thể được xây dựng trong phạm vi một quốc gia. Thay vào đó, lợi thế cạnh tranh sẽ thuộc về những hệ sinh thái biết kết nối và bổ trợ lẫn nhau.

Theo ông, Việt Nam có lợi thế về nguồn nhân lực và tiềm năng phát triển thiết kế vi mạch, trong khi Singapore có thế mạnh về sản xuất tiên tiến và thiết bị. Sự kết hợp giữa hai hệ sinh thái được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành chuỗi cung ứng bán dẫn ASEAN có năng lực cạnh tranh cao hơn.

Cũng tại diễn đàn, QTSC và Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Singapore (SSIA) đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU). Hai bên sẽ phối hợp thúc đẩy kết nối doanh nghiệp, xúc tiến đầu tư, nghiên cứu - phát triển, chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bán dẫn.